Framing en verdraaiing leiden tot polarisatie, niet tot ‘waarheidsvinding’

Eind 2020 zegde ik ons abonnement op Trouw op omdat mijn man en ik ons niet alleen hadden geërgerd aan de berichtgeving over corona, maar tegelijkertijd ook begonnen te twijfelen of we over andere onderwerpen dan wél volledig werden geïnformeerd. Op het moment van opzegging las mijn man de krant al niet meer. Hij was in 2020 al eerder afgehaakt dan ik. 

Voor wat betreft de berichtgeving over het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2), het ziektebeeld wat het kon veroorzaken (COVID-19) en de coronamaatregelen leken de mainstream media vanaf 2020 helemaal gelijkgeschakeld. Op TV waren alleen nog experts zoals Marion Koopmans en Ab Osterhaus te horen die het gangbare coronanarratief onder de aandacht brachten. Lockdowns, mondkapjes en social distancing, om het virus te bestrijden, werden daarbij verdedigd. Tot mijn verbijstering riep de federatie van medisch specialisten op de scholen te sluiten. Dat was half maart 2020.

Heel 2021 werd gezegd dat de mRNA-prikken veilig en effectief waren. De prikken werden zelfs aangeraden aan gezonde, jonge mensen. Andere geluiden, waarschuwingen van bezorgde artsen, dat we in 2021 de langetermijneffecten van deze mRNA-prikken nog niet wisten, kregen geen podium of werden geframed als ‘corona-ontkenner’, ‘complottheorie’ of ‘desinformatie’.

Termen als ‘complotdenker’ of ‘complottheorie’ waren de afgelopen jaren tactieken om critici het zwijgen op te leggen. Een van de weinige media waar de afgelopen jaren nog andere geluiden te horen waren, was de Nieuwe Wereld. Ik ben er zelf ook wezen praten; de eerste keer dat ik werd uitgenodigd was in juni 2021, toen ik net een paar maanden op Twitter zat. Ik werd uitgenodigd door Marlies Dekkers, het hele gesprek werd uitgezonden, ik mocht uitpraten en werd niet geframed. In dat gesprek ging het over de huisartsgeneeskunde, hoe huisartsen (waarschijnlijkheids)diagnoses stellen, dat we niet snel aanvullende diagnostiek doen, en waarom dat is, en dat ik daarom het oprichten van GGD-teststraten in 2020 vreemd vond. De IC’s waren op dat moment namelijk niet meer overbelast. Waarom zou je dan teststraten gaan oprichten?

Wat Maarten Keulemans de afgelopen week [30 juli 2025, red.] op X deed was weer zaken verdraaien, 180 graden omkeren, ook een tactiek om anderen belachelijk te maken, zodat mensen niet meer naar hen luisteren. Keulemans plaatste een post waarin hij schreef dat uit onderzoek was gebleken dat het coronavirus sluimerende kankercellen kan heractiveren en gaf vervolgens een sneer naar de Nieuwe Wereld, “maar blijf gerust beweren dat je van vaccins doodgaat”.

Er is bij de Nieuwe Wereld nooit zo cru gezegd dat mensen zouden overlijden door de prikken. Dat is zaken verdraaien en expres zonder context weergeven.

Het punt is dat er in 2021 door de media wel is gezegd dat de prikken veilig waren, ook voor kinderen, toen we de lange termijn effecten nog helemaal niet wisten. Minister van VWS Hugo de Jonge zette in 2021 jongeren aan zich te laten prikken met de coronavaccins en zei zaken over ‘ongevaccineerden’ die ronduit demoniserend en discriminerend waren.

En over ‘doodgaan door de vaccins’ gesproken. Juist degenen die de prikken destijds promootten maakten soms flauwe grapjes, dat ze ‘na de prik niet meteen dood neervielen’. Het is weer een mooi voorbeeld van verdraaien van feiten en critici woorden in de mond leggen.

Ik en andere kritische artsen, zoals neuroloog Jan Bonte, hebben destijds niet beweerd dat je zou kunnen overlijden door de coronavaccins. Mijn punt was dat COVID-19 gevaarlijk kon zijn voor oude en kwetsbare mensen, maar dat jonge mensen en kinderen weinig te vrezen hadden van het coronavirus. En mijn punt was dat je vaccins niet onder drang mag toedienen. Zeker niet aan gezonde jonge mensen en zelfs kinderen. Zij hebben nog een heel leven voor zich. Zij zijn gezond, waarom zou je hun prikken toedienen als ze niet heel ziek worden van het virus? Neuroloog Jan Bonte schreef verschillende blogs op zijn website janbhommel.nl, zoals een bespreking van de Pfizer-vaccins tegen COVID-19. https://janbhommel.nl/het-pfizer-biontech-vaccin-tegen-het-sars-cov-2-virus/

De bespreking van het Pfizer-vaccin in december 2020 was een zeer grondige bespreking die wat mij betreft verspreid had moeten worden door de mainstream media. Dat artikel over het Pfizer-vaccin werd geschreven voordat de vaccinatiecampagne van de overheid van start ging. Maar het artikel werd verguisd, Jan Bonte kreeg geen podium, ook al is hij arts en ook al had hij zich grondig verdiept en wist hij zijn kennis ook nog eens in heldere taal over te brengen. 

Ik voelde me tijdens de prikcampagnes machteloos. Ik werd niet gehoord en tegelijk was ik erg bezorgd. We wísten destijds niet wat deze nieuwe vaccins, met een nieuwe techniek, teweeg konden brengen. En toch werden kosten noch moeite gespaard om de hele bevolking vanaf 12 jaar te prikken. Ik voelde me machteloos omdat mijn zorgen niet werden gehoord en omdat het geluid van kritische artsen weggehouden werd uit de media. Ik heb mijn zorgen hier op Twitter/ X gedeeld, maar ben enorm verketterd, ook vanuit de medische beroepsgroep. 

Het is nu vier jaar later. Voor wat betreft mezelf ben ik blij dat ik mijn rug recht heb gehouden. Maar ik zie nog dagelijks de resultaten van de prikcampagne van 2021. Ook immaterieel; er zijn vriendschappen stukgegaan en er kwamen huwelijken onder druk te staan doordat ouders onenigheid kregen of ze hun kinderen wel of niet zouden laten vaccineren. Kennelijk was het de overheid dit waard? Ruzies, kapotte vriendschappen en verbroken relaties?

Corona was een eye-opener voor mij. Het lijkt alsof de polarisatie in de samenleving sindsdien is verergerd. Journalisten hebben de plicht zaken te onderzoeken en mensen onafhankelijk in te lichten. Voor 2020 was ik in de veronderstelling dat ik geïnformeerd werd als ik de krant las. Zonder verdraaiingen of framing. Door mensen niet volledig in te lichten, niet zelf onderzoek te doen en critici te framen en te ridiculiseren, hebben journalisten verzaakt. Het heeft geleid tot de huidige situatie, dat er anno 2025 nog steeds geen serieus onderzoek wordt gedaan naar de voortdurende oversterfte sinds 2020. En dat er nog steeds zaken worden verdraaid.

Maar het framen van critici en het verdraaien van hun woorden heeft ook voor grote polarisatie gezorgd die ik ook tegenkom in mijn eigen kring. Een deel van de mensen leest de (Volks)krant nog en neemt voor waar aan wat daarin staat. En een ander deel vertrouwt de kranten niet meer. Het leidt tot ruzie en verwijdering, in wat eerder goede vriendschapsrelaties waren. Dat vind ik moeilijk om aan te zien en ik denk dat dit te voorkomen was geweest. 

Framing en verdraaiing zijn een afleidingsmanoeuvre om af te leiden van het eigen journalistieke falen. Dat dit nu al vijf jaar gaande is, maakt dat ik weinig hoop heb dat de mainstream media nog gaan veranderen. Ik verwacht dat journalisten die zich van tactieken als framen en verdraaien bedienen in de vergetelheid gaan raken. Want het bleken geen journalisten, maar propagandisten en poortwachters van preferente werkelijkheden te zijn. Een preferente werkelijkheid is een werkelijkheid die de overheid wenselijk vindt.

Maar een preferente werkelijkheid is iets anders dan ‘de waarheid’. Wat waar is en wat niet waar is, is lastig te bepalen. Je benadert de waarheid het beste door alle stemmen te laten horen en dus podium te geven. Als je dissidente stemmen gaat censureren, hun woorden gaat verdraaien en hen als persoon gaat framen, op welke basis doe je dat dan? Hoe weet jij wat een ‘preferente’ werkelijkheid is?

Deze kennelijk nieuwe taakopvatting van journalisten, dat zij preferente werkelijkheden moeten beschermen tegen dissidente geluiden, heeft geleid tot grote polarisatie, niet alleen over corona en de coronavaccins. Ik reken dat journalisten aan, want hun taak is waarheidsvinding en om elk geluid te laten horen, zodat mensen hun standpunt over een onderwerp zelf kunnen bepalen. 

Waardeert u wat ik schrijf? https://elsvanveen.backme.org/