De inspecteur bestaat niet, maar groet u wel
Er was ooit een inspecteur. Een mens, met een naam, een bureau en vermoedelijk een lichte irritatie over dossiers die net te dik waren. Iemand die stukken las, feiten woog en als het spannend werd, even nadacht voordat hij besloot. Dat kostte tijd, leverde twijfel op en maakte het geheel niet altijd efficiënt, maar het had één groot voordeel: er zat iemand.
Door Max von Kreyfelt; bron Facebook
Die inspecteur is er nog steeds. Tenminste, dat staat onder de brief.
Een geruststellende gedachte. Bijna persoonlijk. Alsof er iemand is die uw dossier kent, heeft bekeken en nu, met lichte tegenzin maar weloverwogen, tot een oordeel is gekomen.
Alleen blijkt die inspecteur zich tegenwoordig op een bijzondere manier te manifesteren.
Niet zichtbaar, niet aanspreekbaar, maar wel uiterst efficiënt en productief.
In de praktijk bent u namelijk geen persoon meer, maar een profiel. Een verzameling kenmerken die samen iets zeggen over wat u mogelijk zou kunnen doen, mits u zich gedraagt zoals mensen die lijken op mensen die ooit iets deden wat ergens niet helemaal de bedoeling was.
Het systeem begrijpt dat feilloos.
De brief komt uit Heerlen. Een concrete plek, wat helpt om het geheel tastbaar te houden. Het idee dat daar iemand zit die uw zaak behandelt, werkt rustgevend.
Alleen is het proces zelf opmerkelijk onpersoonlijk. Er is geen moment waarop duidelijk wordt wie er precies heeft gekeken, afgewogen en besloten. Wat er wel is, is een uitkomst. Zorgvuldig tot stand gekomen, zo staat er vaak bij. Hoe die zorgvuldigheid eruitziet, blijft netjes buiten beeld.
Formeel klopt alles. De wet schrijft voor dat een inspecteur beslist, en dus gebeurt dat ook. Ergens, in een schema dat niemand leest maar waar iedereen zich keurig aan houdt, is die rol ingevuld.
Het resultaat is fascinerend: een beslissing zonder zichtbare beslisser, maar volledig in lijn met de regels.
Mocht u het er niet mee eens zijn, dan is er goed nieuws. U kunt bezwaar maken. Dan wordt uw zaak opnieuw bekeken, door een andere afdeling, binnen hetzelfde systeem en op basis van dezelfde gegevens.
Dat heet een heroverweging.
Het voordeel daarvan is dat het zorgvuldig voelt. Het nadeel is dat het daar bij blijft.
Het systeem zelf functioneert uitstekend. Het kent geen twijfel, geen aarzeling en geen momenten van menselijke zwakte. Het hoeft niets uit te leggen, alleen uitkomsten te produceren die consistent zijn met wat eerder is vastgesteld.
Dat is efficiënt.
Alleen ontbreekt er iets: iemand die zegt waarom.
En toch blijft die handtekening staan.
“De inspecteur.”
Alsof hij elk moment kan binnenlopen om toelichting te geven. Alsof hij even kan meekijken, kan luisteren en misschien zelfs kan zeggen dat iets niet klopt.
Misschien is dat wel het meest verfijnde onderdeel van het geheel.
Niet dat de inspecteur is verdwenen, maar dat zijn naam is blijven staan.
Zodat het systeem precies menselijk genoeg blijft voelen.
En precies ongrijpbaar genoeg om dat niet te hoeven zijn.