Javier Milei: beoordeling na één jaar

De geldhoeveelheid van Argentinië is in 2024 onder zijn nieuwe, zogenaamd vrijemarktgerichte Rothbardiaanse president, met deze verbazingwekkende snelheden gestegen:

M0: 209% M1: 133% M2: 93% M3: 123%

Om deze cijfers in perspectief te plaatsen, moet je weten dat ze in het niet vallen bij de percentages van de jaren daarvoor, een periode waarin Argentinië zijn reputatie als een van de meest disfunctionele fiatgeld*-wrakken ter wereld volledig heeft verdiend.

* Fiatgeld is geld dat zijn waarde niet uit de materie haalt waarvan het gemaakt is (zoals goud en zilver), maar waarvan de waarde puur is gebaseerd op het vertrouwen dat mensen erin hebben.

In de vier jaar van 2020-2023 groeide de geldhoeveelheid van Argentinië met een samengesteld jaarlijks groeipercentage van: M0: 50% M1: 77% M2: 90% M3: 86%

In de eerste zes maanden dat Milei in functie was, groeide de staatsschuld van $370 miljard naar $442 miljard, een duizelingwekkende stijging van 19,4%. $72 miljard lenen in 6 maanden kan elke economische statistiek er goed laten uitzien, maar het probleem zit hem natuurlijk in de gevolgen op lange termijn. Het is mogelijk om kortetermijncijfers over groei, armoede, werkloosheid of inflatie er goed uit te laten zien door geld bij te drukken en te lenen, waardoor de kosten van het er op korte termijn goed uitzien naar de toekomst worden verschoven, waar deze met exorbitante rente worden betaald. Degenen onder ons die dachten dat het onmogelijk erger kon worden, moeten dat misschien nog eens overwegen. 

Bedenk dat Milei in zijn verkiezingscampagne specifiek campagne voerde voor de afschaffing van de centrale bank en zelfs zei dat dat niet onderhandelbaar was… Maar zodra hij aantrad, werd al dat gepraat genegeerd en vervangen door uitgebreide verhalen over hoe het sluiten van de centrale bank politiek gezien erg impopulair zou zijn. Milei heeft hiermee volledig dezelfde statische retoriek overgenomen die regeringen altijd gebruiken om inflatie te rechtvaardigen: de pijn op korte termijn van het stoppen van de inflatie zou zo erg zijn, dat het beter is om door te gaan met de inflatie en de gevolgen op lange termijn te negeren. De realiteit is dat de Argentijnse centrale bank failliet is, en hoe eerder deze realiteit erkend wordt, hoe sneller deze overwonnen kan worden. Proberen de centrale bank te redden kan alleen door het opstapelen van schuldverplichtingen die de toekomstige problemen nog erger zullen maken. Hierin verschilt Milei niet van al zijn voorgangers die op korte termijn verlichting zochten ten koste van de toekomst. 

Milei heeft ook geweigerd om de staatsschuld af te lossen, wat de Rothbardiaanse oplossing zou zijn geweest om zijn landgenoten eindelijk te bevrijden van de eeuwige schuldslavernij om te betalen voor de consumptiedrang van hun vorige presidenten. Een wanbetaling op de buitenlandse schuld en een sluiting van de centrale bank zouden een paar maanden van pijnlijke aanpassingen met zich mee hebben gebracht, waarna de Argentijnse economie zich op een solide basis zou hebben hersteld, zonder dat de regering zelfs maar de mogelijkheid had gehad om inflatie te creëren of de bevolking met schulden op te zadelen. Buitenlandse valuta en bitcoin zouden in zo’n economie waarschijnlijk de boventoon voeren, en de staat zou noodzakelijkerwijs beperkt worden door het feit dat hij geen geld kan drukken. 

Door de centrale bank niet op te heffen en haar meer geld te laten printen, zaait Milei het zaad voor valutacrises in de toekomst van Argentinië. Door niet in gebreke te blijven en dezelfde bankiers in te huren die het land tijdens de vorige regeringen in problemen brachten, lijkt het erop dat Milei graag een nieuwe reddingsoperatie van het IMF wil, wat de Argentijnen zal opzadelen met een generaties lange schuldslavernij en meer financiële crises in de toekomst. Het is geen verrassing dat hij de belastingen aanzienlijk verhoogt, wat aantoont dat zijn kennis van de Oostenrijkse school niet verder gaat dan het herhalen van clichés op tv. Belastingen verhogen om meer overheidsleningen mogelijk te maken is een misdaad tegen het Argentijnse volk ten voordele van de internationale bankkartels en de criminelen van het IMF. Het is een tiranniek recept van de Keynesianen bij het IMF en heeft geen enkele relatie met wat een echte econoom met een beetje verstand van zaken zou bepleiten. 

Er is veel gezegd over het terugdringen van het begrotingstekort door Milei, maar dat is niet zo belangrijk. Het probleem van Argentinië was niet dat het een groot begrotingstekort had, aangezien het begrotingstekort doorgaans vrij laag was, minder dan 4% van het BBP, hetzelfde bereik als Europese landen zonder grote inflatie en fiscale problemen. De problemen hebben altijd gelegen in de toename van de geldhoeveelheid en de staatsschuld, die beide onder Milei op een ongekende manier zijn versneld.

De kers op de taart is dat Milei het weinige goud dat Argentinië nog heeft, naar Londen heeft verscheept, op zoek naar wat rendement. Het verpanden van een politiek neutraal monetair bezit zonder tegenpartijrisico op zoek naar wat snelle centen, wekt geen vertrouwen. In zijn boek The Ascent of Money beschrijft historicus Niall Ferguson hoe de economische problemen van Argentinië begonnen toen president generaal Juan Domingo Peron in 1946 de centrale bank bezocht en versteld stond over de hoeveelheid goud die daar lag. Argentinië had op dat moment meer dan 1000 ton goud en Peron en zijn opvolgers konden de verleiding niet weerstaan om hun uitgaven te financieren door de goudreserves op te maken die het geld van het volk hadden moeten dekken. De afgelopen 8 decennia van rampspoed waren het voorspelbare gevolg. Na miljarden procentpunten inflatie en talloze wanbetalingen, zijn de goudreserves van Argentinië vandaag de dag niet meer dan 61 ton. Door de laatste monetaire reserve van de toekomst weg te sluizen in ruil voor het snelle geld, zodat hij schulden kan blijven afbetalen om nog een IMF-lening te krijgen, heeft Milei de inflatoire erfenis van Peron tot een logisch einde gebracht. Argentinië heeft nu geen eigen geld meer, alleen een steeds groter wordende stapel schulden van buitenlandse banken vol politieke en economische risico’s. Rothbard draait zich vast om in zijn graf elke keer dat deze Peronist zich op hem beroept om zijn daden te rechtvaardigen. 

Deze gegevens zijn verbazingwekkend en staan haaks op de hype. Maar tenzij iemand me kan laten zien waarom deze gegevens niet kloppen, is Milei, ondanks al zijn libertaire en vrijemarktretoriek, een klassieke Latijns-Amerikaanse populistische inflationist, die populariteit op de korte termijn koopt met inflatie en schulden op de lange termijn, in wezen niet anders dan elke Argentijnse leider sinds Peron. Het enige dat zijn vrijemarktretoriek lijkt te hebben bereikt, is dat arme Argentijnen worden misleid om hun kapotte centrale bank weer te vertrouwen in plaats van te proberen een werkend alternatief te vinden, zoals Bitcoin. Zijn anti-socialistische retoriek is prettig om naar te luisteren, en zijn hysterische capriolen, onophoudelijke emotionele gehuil en triomfantelijk theater zijn misschien amusant voor sommigen, maar het lot serveert meestal zijn wreedste gerechten aan degenen die feestvieren vóór de overwinning.

Persoonlijk vond ik Mileis recente aanvallen op Hans-Hermann Hoppe belachelijk. Hoppe had absoluut gelijk: Milei heeft de centrale bank niet gesloten of failliet verklaard, wat de juiste handelwijze zou zijn geweest voor iedereen die verstand heeft van economie en geïnteresseerd is in het welzijn van het Argentijnse volk, in plaats van in macht. Milei beledigde Hoppe gewoon en noemde hem een idioot die geen verstand heeft van economie. En toch, in plaats van een echt economisch argument te bieden voor het behoud van de centrale bank, gaf Milei een politiek argument, rechtstreeks uit het Keynesiaanse handboek – hetzelfde argument dat gebruikt wordt door elke socialistische en Keynesiaanse politieke leider in de geschiedenis: inflatie is nu nodig, op korte termijn, omdat de politieke kosten om het te stoppen te verwoestend zouden zijn. 

Doen alsof dit een diep inzicht in de economie is, is belachelijk; het is gewoon een politiek strategisch argument voor Milei om aan de macht te blijven. Afgezien van de vraag of Milei en zijn medesocialisten en Keynesianen gelijk hebben, is het belachelijk dat Milei Hoppe onwetend over economie noemt omdat hij het meest elementaire en idiote politieke argument voor centraal bankieren niet begrijpt. De insinuatie dat Hoppe geen verstand heeft van economie omdat hij een academicus is terwijl Milei een echte wereldleider is die resultaten boekt op het terrein, is ook onzinnig. Hoppe – of een willekeurige 16-jarige – zou ook alles kunnen bereiken wat Milei in Argentinië heeft bereikt als hij het land in zes maanden met 72 miljard dollar schuld zou mogen opzadelen en de geldhoeveelheid in een jaar zou mogen verdubbelen.

Het zou veel leerzamer zijn geweest als Milei had uitgelegd waarom hij zelf zijn hele verkiezingscampagne heeft besteed aan het vertellen dat het sluiten van de centrale bank essentieel en niet-onderhandelbaar was. Was Milei toen ook een idioot die geen verstand had van economie? Of is hij gewoon weer zo’n leugenachtige opportunistische inflatiepoliticus, net als degenen met wie hij naam heeft gemaakt door hen aan te vallen?

Bronnen:

Geldhoeveelheidstatistieken: https://tradingeconomics.

Geldhoeveelheidstatistieken van de centrale bank van Argentinië: https://bcra.gob.

Statistieken overheidsschuld: https://ceicdata.

Argentijnse Milei zegt sluiting centrale bank ‘niet-onderhandelbaar’: https://t.co/u65FvIUqu8

Overheidsschuld Argentinië https://tradingeconomics.

Argentijns goud is niet langer in Argentinië: https://english.elpais.com/economy-and-business/2024-07-28/the-mystery-of-argentinas-gold-milei-admits-that-it-was-transferred-abroad-without-specifying-the-quantities-or-destination.html

En hier is Hoppes toespraak over Milei, die hem bekritiseert over andere kwesties dan die ik heb genoemd. Milei heeft geen enkel samenhangend antwoord gegeven op deze zeer belangrijke punten: